سيد محمد كمره اى
11
روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى )
است كه هروقت مقتضى باشد از براى شروع در اجراء مواد مرام ، بايد انتظامات افراد تشكيليون از اين ترتيب باشد ، آن را هم قبول دارم . اگر بگوئيد كه مشار اليه اين همين تجمعات عاليه تشكيليون است بنده قبول ندارم و اين سبب نمىشود كه من ملزم باشم كه يا بايد مستعفى يا خارج از دمكراتيت باشم . آقاى صدرائى فرمودند مطابق نظامنامه چون شما مىگوئيد مرامنامه و نظامنامه را قبول دارم بايد داخل حوزه شويد يا از فرقه خارج شويد . بنده عرض نمودم چون مدتى مىباشد كه حوزه نداشتيم از مطالب نظامنامه بىخبر هستيم . نظامنامه مىگويد ، هركسى بايد كه داخل حوزه مىخواهد بشود بايد داراى شرايط قبول مرام و نظامنامه فرقه و چند شرط ديگر باشد ، نه آنكه هركه مرام و نظامنامه را قبول دارد بايد داخل حوزهها بشود ، مطلب به عكس است . آقاى حكيم الملك گفتند پس در انتخابات مجلس چه كنيم ؟ عرض كردم تهيه كميسيونهاى انتخابيه موقتى در محلات طهران مىدهيم . گفتند كه اين كميسيونها را بايد تشكيلات درست نمايد . عرض كردم اشخاصى كه تشكيلات را مىتوانند ايجاد نمايند كميسيونهاى موقتى را ايجاد نمايند . فرمودند در ولايات چه مىشود ؟ عرض كردم ما نمىتوانيم تكليف ولايات را معين نمائيم . آقاى صدرائى فرمودند شما يا بايد از فرقه خارج بشويد و اعلال بدهيد ، يا داخل حوزه و تشكيلات بشويد . عرض نمودم به چه دليل ؟ فرمودند مطابق نظامنامه كه كسانى كه مرام فرقه و نظام فرقه را قبول دارند داخل حوزه مىشوند . عرض كردم مطلب به عكس است ؛ كسانى كه داخل حوزه مىخواهند بشوند بايد داراى شرائطى باشند ، نه هركه داراى شرايط شد بايد داخل حوزه بشود . بعد براى اينكه بعضى مطالب بفهمم گفتم چون وزراء مايل به تشكيلات هستند بنده وحشت از اين تشكيلات دارم . وثوق الدوله ، پهلوان ديپلماسى آقاى آقا ميرزا سيد مصطفى خان و آقاى كاشانى فرمودند كه ما مطلعيم كه آنها ضد تشكيلات هستند . عرض نمودم از مسموعاتى كه شنيدهايد براى من فائده ندارد شايد دروغ باشد ، هرچه خودتان ديدهايد بيان نمائيد . آقاى كاشانى شرحى از ملاقات خودشان با وثوق الدوله و غيره نقل كرده ، آقا ميرزا سيد مصطفى خان